Wiemy, kim byli chrześcijanie w pogańskim Wilnie
15 lipca 2026, 13:25Przed przyjęciem chrztu przez Litwę w 1387 roku Wilno uchodziło za miasto pogańskie. Jednak w centrum miasta, przy ulicy Bokšto, odkryto cmentarzysko funkcjonujące od drugiej połowy XIII do XIV wieku, na którym praktykowano pochówek szkieletowy zgodny z tradycją chrześcijańską. Zmarłych układano na wznak, na osi wschód–zachód, a w ich grobach archeolodzy znaleźli krzyże i enkolpiony (relikwiarze). Ponad pięćset zachowanych grobów wiąże się z tzw. civitas Ruthenica, dzielnicą ruską wzmiankowaną w kronice Wiganda z Marburga z 1383 roku. Naturalnym jest więc pytanie o pochodzenie tamtejszej ludności. Czy byli to migranci, czy też populacja miejscowa, która przyjęła prawosławie.
Pierwsza desktopowa płyta główna z otwartym BIOS-em
24 lutego 2007, 13:24Pracujący w AMD inżynier Yinghai Lu opublikował na licencji GPL kod źródłowy BIOS-u płyty głównej M57SLI-S4 firmy Gigabyte. To pierwszy w historii przypadek pojawienia się desktopowej płyty głównej z opensource'owym BIOS-em.
Wilczy zespół
20 czerwca 2008, 17:47Hasło "tańczący (i śpiewający z wilkami)" przestanie się już wkrótce kojarzyć tylko i wyłącznie z filmem z Kevinem Costnerem w roli głównej. A wszystko za sprawą chińskiego zoo, które utworzyło zespół śpiewających wilków. W przyszłości mają się one nauczyć również tańca.
Dwujęzyczność rozdzielona
9 lipca 2009, 08:46Pierwszy i drugi język są u dwujęzycznych osób reprezentowane w różnych rejonach mózgu (Behavioral and Brain Functions).
Rozgniewany mózg pod lupą
1 czerwca 2010, 11:01Kiedy stajemy się rozgniewani, wzrastają tętno, produkcja testosteronu oraz ciśnienie krwi, a spada stężenie hormonu stresu kortyzolu. Badacze z Uniwersytetu w Walencji wspominają też o tym, że lewa półkula mózgu staje się bardziej pobudzona (Hormones and Behavior).
Pierwowzór Ofelii z raportu koronera
8 czerwca 2011, 13:08Analizując raport XVI-wiecznego koronera, historycy z Uniwersytetu Oksfordzkiego wpadli prawdopodobnie na ślad pierwowzoru Szekspirowskiej Ofelii. Dr Steven Gunn znalazł dokument z 1569 r., w którym po łacinie opisywano przypadek 2,5-letniej Jane Shaxspere. Zbierając złocienie polne (Chrysanthemum segetum), dziewczynka wpadła do stawu przy młynie i utonęła. Wszystko miało miejsce w Upton Warren w hrabstwie Worcestershire, 32 km od Stratford-Upon-Avon.
Średniowieczny biskup i jego teoria kolorów
14 marca 2012, 16:53Naukowcy skupieni wokół inicjatywy Ordered Universe dokonali zdumiewającego odkrycia. Okazuje się, że Robert Grosseteste, żyjący w XIII wieku duchowny, uczony i późniejszy biskup Lincoln, miał podobną wiedzę o podstawach kolorów, jaką mamy obecnie.
Płynące Gorilla Glass
2 lipca 2013, 09:34Szkło wygląda jak ciało stałe, jednak jego atomy są nieuporządkowane, jak w cieczy. Wiele osób wierzy, że z tego właśnie powodu szkło może "płynąć", a dowodem na to mają być nieregularności witraży w średniowiecznych kościołach. Mit o "spływającym" szkle nauka obaliła w latach 90. ubiegłego wieku
Żarłoczna gwiazda
3 czerwca 2014, 10:36O ile nam wiadomo, jest to pierwszy znany przypadek, gdy możemy określić moment śmierci dwóch egzoplanet znajdujących się w tym samym systemie - mówi Gongjie Li z Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (CfA).
Bakterie tworzą 2-wymiarowe kryształy
7 kwietnia 2015, 12:06Thiovulum majus - szybko pływające bakterie z bagien - tworzą dwuwymiarowe siatki krystaliczne, złożone z obracających się komórek. Jak tłumaczą naukowcy, to pierwszy znany przypadek bakterii, które spontanicznie formują taki wzorzec.
